39. rocznica „gorzowskiego sierpnia”
We wtorek na Starym Rynku odbyły się uroczystości upamiętniające wydarzenia „gorzowskiego sierpnia 1982”. To 39. rocznica jednego z największych zrywów opozycyjnych w ówczesnej Polsce. Na skwerze przy dawnym Empiku odsłonięto obelisk w miejscu, gdzie za rok ma stanąć stała instalacja, upamiętniająca wydarzenia sprzed blisko 40 lat w Gorzowie. Prezydent Miasta ogłosił konkurs na koncepcję tej instalacji.
Dziś po raz kolejny wielkimi literami wpisujemy to wydarzenie do gorzowskiej księgi historii, oddajemy szacunek bohaterom tamtych dni, tym znanym i tym tysiącom nieznanych, tym anonimowym, którzy stawili opór. A za rok uczcimy pamięć ich siły i odwagi instalacją artystyczną, która stanie dokładnie tam, gdzie oni walczyli o naszą dzisiejszą wolność i godność – powiedział prezydent Jacek Wójcicki, informując o konkursie, jaki Miasto wraz z Instytutem Pamięci Narodowej ogłosiło w 39. rocznicę „gorzowskiego sierpnia 1982”.
Takie wydarzenia, niebywałe zaangażowanie ludzi, ich odwaga, powinny na stałe zapisać się na kartach historii. Muszą one pozostawiać wyraźny ślad, po to, by uczyć kolejne pokolenia szlachetnych postaw, by pokazywać ,na czym polega jedność i siła w obliczu zagrożeń i represji – dodał prezydent.
Uroczystości we wtorek rozpoczął przelot wojskowych samolotów, które nad Gorzowem zostawiły smugę w barwach flagi Polski. Mszę św. w katedrze, z asystą wojskową, odprawił ordynariusz diecezji zielonogórsko-gorzowskiej biskup Tadeusz Lityński. Następnie na Starym Rynku odbył się apel; odśpiewano hymn państwowy, odczytano apel pamięci oraz oddano salwę honorową. Pod Białym Krzyżem „Solidarności” złożono kwiaty.
Wojewoda lubuski Władysław Dajczak zaapelował do zgormadzonych, by nigdy nie zapomnieli o tym, co wydarzyło się w Gorzowie w 1982 roku.
To był jednej z największych polskich protestów przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. Ponad pięć tysięcy osób wyszło wtedy na ulice Gorzowa. Dziś chcemy podziękować wszystkim, którzy wtedy wyszli na ulice Gorzowa, bo ta odwaga niektórych bardzo wiele kosztowała. Powinniśmy się od nich uczyć - zaznaczył wojewoda.
Uroczystości były okazją do wręczenia odznaczeń państwowych osobom szczególnie zaangażowanych w działania opozycyjne sprzed blisko 40 lat. Wśród odznaczonych znalazł się m.in. Ireneusz Grzegolec - autor cyklu fotografii, pokazujących skalę działań opozycyjnych w centrum Gorzowa 31 sierpnia 1982 roku. Odznaczenia zostały wręczone m.in. na wniosek przewodniczącego Regionu Gorzowskiego NSZZ „Solidarność” Waldemara Rusakiewicza – jednego ze współorganizatorów uroczystości.
W ramach uroczystości odbyło się również wręczenie nagród laureatom konkursu plastycznego „Gorzowski fenomen – 31 sierpnia 1982” oraz inscenizacja historyczna, przygotowana przez uczniów II Liceum Ogólnokształcącego w Gorzowie. Poczta Polska wydała pamiątkową kartę pocztową.
Z okazji 39. rocznicy „gorzowskiego sierpnia 1982” w sobotę 28 sierpnia odbył się koncert muzyczny na scenie plenerowej „Dobry wieczór Gorzów”, w niedzielę „Bieg Solidarności”, a w poniedziałek (30 sierpnia) odsłonięto wystawę o polskich drogach do wolności.
31 sierpnia 1982 roku to ważna data w historii Gorzowa; odbyła się największa opozycyjna demonstracja na terenie Ziemi Lubuskiej. Pięć tysięcy mieszkańców Gorzowa protestowało przeciwko stanowi wojennemu. W wyniku starć z milicją wiele osób zostało rannych, jeszcze więcej trafiło do aresztu.
Marta Liberkowska
Wydział Promocji i Informacji
Fot. Łukasz Kulczyński
